Macaristan Seçimleri: Bölgesel ve Küresel Politikalara Yansımaları
Macaristan’daki seçimler, bölgesel ve küresel siyaset üzerinde önemli etkilere yol açabilir.
Macaristan Parlamentosu seçimleri, uluslararası alanda beklenmedik bir ilgiyle karşılandı. Tisza Partisi, oyların yarısından fazlasını alarak parlamentoda güçlü bir çoğunluk elde etti. Bu durum, 2010 yılından beri iktidarda olan Başbakan Viktor Orban’ın yönetiminin sonunu getirdi. Orban, hem iç politikada hem de dış politikada güçlü bir yapı kurmuştu; ancak bu durum, Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerde yalnızlaşmaya ve ekonomik zorluklara yol açtı.
Seçim sonuçlarının ardında yatan en önemli faktörlerden biri, ekonomik krizdi. 2022 seçimlerinin ardından Macaristan, son 20 yılın en yüksek enflasyon oranlarıyla karşı karşıya kaldı. Yolsuzluk skandalları ve siyasi krizler, kamuoyunun Fidesz’e olan güvenini sarstı. Orban’ın oluşturduğu ‘merkez güç’ kavramı, 15 yıl boyunca etkili bir şekilde işledi; ancak muhalefet partileri, bu dönemde Fidesz’e karşı etkili bir direnç gösteremedi.
Ancak 2024 seçimleri, bu durumu değiştirdi. Peter Magyar, hükümete yönelik eleştirilerini dile getirdiği bir konuşma ile halkın dikkatini çekmeyi başardı. Bu çıkış, onu tanınan bir figür haline getirdi. Magyar, seçimleri Orban yönetimine karşı bir referanduma dönüştürmeyi başardı ve Tisza Partisi, Avrupa Parlamentosu’nda merkez sağ bir parti olarak konumlandı.
Orban’ın muhalefete geçmesiyle birlikte, Peter Magyar’ın seçmenleri, Macaristan’ın dış politikasında yeni bir yönelim bekliyor. AB ile ilişkilerin onarılması ve Kiev ile daha olumlu bir diyalog süreci öngörülüyor. Tisza, kampanyasında Rusya ile Avrupa arasında bir tercih sundu ve bu durum, Orban hükümetinin Moskova ile olan bağları düşünüldüğünde geniş bir destek buldu.
Yeni hükümetin, AB hedefleriyle daha uyumlu bir dış politika izlemesi bekleniyor. Ancak bu, sürtüşmelerin tamamen sona ereceği anlamına gelmiyor. Macaristan’ın, AB içindeki aşırı sağcı gruplarla olan ilişkisi de değişecek. Yeni başbakan, Avusturya, Almanya, Finlandiya ve Polonya’nın liderleriyle aynı safta yer alacak.
Orban’ın 2010’ların başında başlattığı ‘Doğuya Açılım’ politikasından farklı olarak, yeni hükümetin Çin, Rusya ve Türk devletleriyle ilişkilerde daha pragmatik bir yaklaşım benimsemesi bekleniyor. Bu süreçte, kişisel ilişki modelinin yerini kurumsal bir yapı alacak.
Seçimlerin en büyük kaybedeni Rusya oldu. Macaristan’daki iktidar değişikliği, Moskova’nın Avrupa üzerindeki nüfuzunu zayıflatabilir. ABD ile ilişkilerde de benzer bir dönüşüm bekleniyor; Budapeşte, Amerikan yönetimiyle daha sağlıklı bir ilişki kurmaya çalışacak.
Ekonomik alanda ise büyüme beklentileri yeniden gündeme geliyor. Ancak kapıda bekleyen enerji krizi bu hedefleri zorlaştırabilir. Yıllar süren gerilimin ardından ilişkilerin yeniden düzeltilmesi kolay olmayacak ve Macar hükümeti güven tesis etmek zorunda kalacak.
