Ebola Salgını Kongo’da Büyüyor: Virüs Mutasyona Uğramış Olabilir

Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde (KDC) devam eden Ebola salgınında, doğrulanan vaka sayısının 4 bini aşması, sağlık yetkililerini virüsün mutasyona uğramış olabileceği konusunda endişelendirdi. Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Afrika CDC), mevcut önlemlerin yetersiz kaldığını belirterek, müdahale planını en üst seviyeye çıkaracaklarını duyurdu.

Ebola virüsünün Bundibugyo suşundan kaynaklanan bu salgın, ilk olarak 15 Mayıs’ta bildirilmiş olsa da, hastalığın ocak ayından bu yana yayılmakta olduğu düşünülüyor. KDC Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü’nün verilerine göre, 4 Ağustos itibarıyla 3 bin 973 vaka ve 1 bin 801 ölüm kaydedildi. Afrika CDC Genel Direktörü Dr. Jean Kaseya, basın toplantısında vaka sayısının 4 bini geçtiğini doğruladı.

Bu salgın, tarihin en büyük ikinci Ebola salgını olarak kayıtlara geçiyor. Mevcut veriler, 2014-2016 yıllarında Batı Afrika’da yaşanan ve 28 binden fazla kişiyi etkileyerek 11 binden fazla ölümle sonuçlanan salgının 11. haftasındaki vaka sayısından sekiz kat, ölüm sayısından ise altı kat daha fazla olduğunu gösteriyor.

Dr. Kaseya, Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus ile yaptığı görüşmede, virüsün mutasyona uğrayıp uğramadığını araştırmak için çalışmalar planladıklarını ifade etti. Kaseya, “Bu Bundibugyo salgınının şiddet düzeyi eşi benzeri görülmemiş bir boyuttadır” dedi.

Temas Takibi Yetersiz Kalıyor

Salgın kaynaklı ölümlerin üçte ikisinden fazlası tedavi merkezleri yerine toplum içinde gerçekleşiyor. İturi eyaletinin başkenti Bunia’da Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) tarafından işletilen bir tedavi merkezinde, yatış yapılan hastaların yüzde 90’ının yetkililerin temaslı listelerinde yer almadığı tespit edildi. Bu durum, takip edilemeyen bulaşma oranının yüksek olduğunu gösteriyor.

Dr. Kaseya, KDC’deki temas takibinin yetersiz kaldığını, her Ebola hastası için beklenen 40 temaslı yerine yalnızca 10 temaslının tespit edilebildiğini belirtti. Kusma, ishal, organ hasarı ve iç kanamaya yol açabilen Ebola, çatışmaların yaşandığı İturi eyaletinde hızla yayılmakta. Salgın, Kuzey Kivu, Güney Kivu, Haut-Uele ve Tshopo eyaletlerine de sıçradı. Komşu ülke Uganda’da ise salgın kontrol altına alınmadan önce 20 vaka kaydedildi.

Afrika CDC Acil Durumlara Hazırlık ve Müdahale Vekili Dr. Wessam Mankoula, müdahale ekiplerinin temas takibinden aktif vaka arama aşamasına geçeceğini duyurdu. Bu kapsamda, toplum sağlığı çalışanları, Ebola belirtileri gösteren kişileri tespit etmek amacıyla haneleri kapı kapı ziyaret edecek.

Mankoula, kademeli adımların yetersiz kaldığını ve sürecin ölçeğini büyütmeye başladıklarını ifade etti. Dr. Kaseya, yerel toplulukları, dijital araçları ve yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kamplardaki önlemleri kapsayan köyler merkezli bir müdahale planı vaadinde bulundu.

Yetkililer, hastaların tedavisinde insani gerekçelerle remdesivir adlı antiviral ilacı kullanmaya başlayacaklarını açıkladı. Ayrıca, farklı bir Ebola suşuna karşı ruhsatlandırılan Ervebo aşısının, Bundibugyo suşu kaynaklı hastalığı hafiflettiği ve aşılanan kişilerde ölüm vakasına yol açmadığına dair verilerin ardından bölgede uygulanabilirliği test edilecek.

Afrika CDC Araştırma, Klinik Araştırmalar ve İnovasyon Direktörü Dr. Placide Mbala Kingebeni, salgının ulaştığı boyut göz önüne alındığında yalnızca klasik halk sağlığı tedbirlerinin salgını kontrol altına almaya yetmeyeceğini vurguladı. KDC makamları, ülkenin kuzeydoğusundan başkent Kinşasa’ya gitmekte olan bir teknede meydana gelen şüpheli bir Ebola ölümünü soruşturduklarını ve teknedeki diğer yolcuların karantinaya alınarak test edileceğini bildirdi.

UNICEF, bulaşma korkusu ve hizmet aksamaları nedeniyle ailelerin kliniklerden uzak durmasının temel sağlık hizmetlerini etkilediği uyarısında bulundu. Salgının merkezi konumundaki maden kasabası Mongbwalu’da, ilk doz kızamık aşısını yaptıran çocukların oranının yüzde 69 düştüğü kaydedildi.