Trump ve Netanyahu Arasındaki Gerilim Tırmanıyor
Trump ve Netanyahu arasındaki ilişkilerdeki gerilim artıyor, telefon görüşmeleri sert tartışmalara sahne oluyor.
Son dönemde ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki ilişkilerin ciddi bir şekilde gerildiği bildiriliyor. The Wall Street Journal (WSJ) ve Axios kaynaklı haberlere göre, iki liderin telefon görüşmeleri artık dostane bir havadan uzaklaşarak, sert tartışmalara ve karşılıklı eleştirilere dönüşmüş durumda.
Trump’ın, Lübnan’daki İsrail saldırıları üzerine Netanyahu’ya sert bir şekilde tepki gösterdiği iddia ediliyor. Son yapılan telefon görüşmelerinde Trump’ın Netanyahu’ya, “Neden binaları havaya uçuruyorsunuz? Binaları havaya uçurmayı bırakın,” şeklinde bir çıkış yaptığı öne sürüldü. Trump’ın, bölgedeki askeri operasyonların küresel ekonomiyi olumsuz etkilediği ve petrol fiyatlarını artırdığı konusundaki rahatsızlığının da altı çiziliyor.
WSJ kaynaklarına göre Trump, İran ile İsrail arasındaki gerilimin ABD ekonomisini tehdit ettiğini ifade etti. Başkan, savaşın küresel durgunluk riskini artırabileceğine dikkat çekerek, kendisini 1930’ların Büyük Buhran dönemindeki Herbert Hoover ile aynı duruma düşme ihtimali konusunda endişeli hissettiğini belirtti.
Trump’ın yakın çevresine Netanyahu hakkında oldukça sert ifadeler kullandığı da iddia ediliyor. Kaynaklara göre Trump, danışmanlarına, “Netanyahu’yu kimse idare edemez,” diyerek, İsrail Başbakanı’nın sürekli daha fazla askeri operasyon talep ettiğini savundu. Bir üst düzey yönetim yetkilisi, görüşmelerin genellikle aynı şekilde geçtiğini ve Netanyahu’nun başkana, İsrail istihbaratının operasyonları nasıl ve ne zaman gerçekleştireceğini anlattığını aktardı.
Netanyahu’nun bazı görüşmelerde Trump’a baskı yaptığı da öne sürülüyor. İddialara göre Netanyahu, nükleer anlaşma sürecinde Trump’a, “Donald, bunu nasıl doğrulayacaksın?” sorusunu yöneltti ve İran’a güvenilmemesi gerektiğini savundu. Ateşkes olmasına rağmen İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürmesi, Trump’ı en çok rahatsız eden gelişmelerden biri oldu. Trump’ın bir dönem İsrailli ve Lübnanlı yetkilileri Oval Ofis’e çağırarak doğrudan arabuluculuk yapmaya çalıştığı da bildirildi.
Trump, savaşın askeri yöntemlerle değil, diplomasiyle çözülmesi gerektiğini savunurken, Netanyahu’nun daha geniş kapsamlı askeri operasyonlar konusundaki ısrarı dikkat çekiyor. İsrail Başbakanı’nın İran enerji altyapısı ve kritik hedeflere yönelik saldırı planlarını sürekli gündeme getirdiği, Trump’ın ise bazı önerilere sıcak bakmadığı ifade ediliyor.
Başlangıçta İran operasyonlarında daha yakın çalışan iki liderin, süreç ilerledikçe farklı önceliklere yöneldiği kaydediliyor. Trump’ın, Netanyahu’nun bazı iddialarına şüpheyle yaklaşmaya başladığı ve danışmanlarına sık sık, “Söyledikleri doğru mu?” diye sormaya başladığı öne sürülüyor. Axios’un aktardığı bir başka görüşmede Trump’ın Netanyahu için, “tamamen deli” ifadesini kullandığı ve destek olmadan Netanyahu’nun hapiste olabileceğini söylediği iddia ediliyor.
Netanyahu’ya yakın kişilerin, seçim kampanyası sırasında Trump’ın İsrail Başbakanı’na destek olacağına dair umutları olduğu belirtilse de bu ihtimalin ortadan kalkmış olabileceği ifade ediliyor. Beyaz Saray yetkilileri, Netanyahu’nun kendi siyasi koltuğunu korumak ve iktidarını güçlendirmek için savaşı uzatma niyetinde olduğuna inanıyor.
Uzmanlara göre, krizin temelinde İran politikası ve Lübnan’daki askeri operasyonlar yatıyor. Trump’ın ekonomik istikrarı önceleyen bir çizgide hareket ettiği, Netanyahu’nun ise bölgesel askeri baskıyı artırma yönünde ısrarcı olduğu vurgulanıyor. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamalarda Trump ile Netanyahu arasında “harika bir ortaklık” olduğu ifade edilse de Washington kulislerinde gerilimin giderek arttığı konuşuluyor. İsrail tarafı ise bu iddialara resmi bir yanıt vermedi.
