Dönün! Refahınıza ve Yurtlarınıza Dönmezseniz Sorgulanacaksınız
İnkârcılara yönelik uyarılar, refah içinde yaşayanların sorgulanacağına dair önemli mesajlar içeriyor.
“Dönün! İçinde şımardığınız refaha ve yurtlarınıza dönün; çünkü sorguya çekileceksiniz!” (Enbiya: 13)
İnsanların, içinde bulundukları refah ve konfor dolu hayatlarına geri dönmeleri gerektiği vurgulanıyor. Çünkü bu nimetlerin nasıl harcandığı sorgulanacak.
Bu süreçte herhangi bir savunma veya açıklama yapma fırsatı tanınmıyor; amaç, inkârcıları alay etmek ve küçümsemektir.
Bu noktada, Allah’ın azabının kaçınılmaz olduğu gerçeğiyle yüzleşen inkârcılar, kaçmanın bir çözüm olmadığını anlıyorlar. Hiçbir sığınak bulamayacakları gerçeğiyle karşı karşıya kalıyorlar.
FİZİLALİL KUR’AN
Zemahşerî, bu ayeti yorumlarken inkârcıların azapla yüzleştikleri anın dehşetini ve ayetin üslubunu birkaç açıdan ele alıyor.
İlk olarak, Zemahşerî, “Dönün!” ifadesinin gerçek bir emir olmadığını, aksine inkârcılarla dalga geçme ve onları küçümseme amacı taşıdığını belirtiyor. Azap melekleri ya da müminler, inkârcıların içinde bulundukları çaresizliği yüzlerine vuruyor.
Bu topluluk, dünyada güçlü ve dokunulmaz olduklarını düşündükleri için, kaçmaya çalıştıklarında “Nereye kaçıyorsunuz? Güvendiğiniz lüks hayatınıza geri dönün!” denilerek acz içinde oldukları hatırlatılıyor.
İkinci olarak, ayette geçen “şımardığınız” ifadesi üzerinde duruluyor. İnkârcıların, kendilerine verilen nimetleri bir gurur kaynağı olarak görmeleri, en büyük açmazları olarak tanımlanıyor. Onların refah ve yurtlarına geri çağrılması, geçmişteki kibirli hallerinin zıttı olan o anki çaresizliklerinin yüzlerine vurulması anlamına geliyor.
Son olarak, “Çünkü sorguya çekileceksiniz” ifadesi, gerçek bir hesap verme durumunu ifade ediyor. Yani, geçmişte har vurup harman savurduğunuz nimetlerin ve yaptığınız zulümlerin hesabı sizden tek tek sorulacak.
Özetle, Zemahşerî’nin perspektifinden bakıldığında, Enbiyâ 13. ayet; inkârcıların yaşadığı panik ile dünyadaki kibirli halleri arasındaki çelişkiyi edebi bir alay yöntemiyle ortaya koyuyor. Kaçışın imkansız olduğu o anda, geçmişteki sahte güvenlerin insanı nasıl yalnız bıraktığını en keskin şekilde tasvir ediyor.
EL KEŞŞAF TEFSİRİ
