Bosch Türkiye’nin Anneler Günü Reklamındaki Çelişkiler
Bosch Türkiye’nin Anneler Günü reklamı, aile ve annelik kavramlarını sorgulatan bir tartışma yarattı.
Yeni Şafak / Yaşar Süngü
Avrupa’da çocuk annesi, Türkiye’de köpek annesi
Küresel markaların niyetlerini artık gizlemeye çalışmadığı bir dönemde, Bosch Türkiye’nin Anneler Günü reklamı, aile, annelik ve çocuk kavramlarını sorgulatan bir tartışma başlattı. Reklamın içeriği, bazı yazarlar tarafından önemsizleştirilmeye çalışılsa da, bu durumun ciddiyeti göz ardı edilemez.
Reklam, bir mağaza ortamında iki kadın müşteri arasında geçen bir diyalogla başlıyor. Kadınların çocuklarından bahsettiği izlenimi veren konuşmalar, izleyiciyi bir süre yanıltıyor. Ancak reklamın sonunda, bahsi geçen çocukların bir evcil köpek olduğu ortaya çıkıyor ve “Bir ömür kalbinde taşıdığında da anne olursun” ifadeleri kullanılıyor.
Reklamın sosyal medyada hızla yayılarak tartışmalara yol açması kaçınılmaz oldu. Birçok kullanıcı, evcil hayvan sahipliğinin annelik ve çocuk kavramlarıyla ilişkilendirilmesini eleştirerek, bu durumun annelik kavramını değersizleştirdiğini savundu. RTÜK Başkanı Mehmet Daniş de, Anayasanın 41. Maddesini hatırlatarak, “Anne, baba ve çocuk. Ailenin kurucu unsurları dışındaki her türlü konumlandırma, hayatın olağan akışına aykırı bir anlatıdır” dedi.
Reklamda eleştirilen nokta, Bosch Türkiye’nin annelik ve çocuk kavramlarını, toplumun inancı ve kültürel değerleri ile çelişen bir şekilde evcil hayvan sahipliği üzerinden genişletmesiydi. Bu tartışmaların ardından Bosch Türkiye, “Tam bi’ anne hikayesi” başlıklı reklam filmini yayından kaldırma kararı aldı. Ayrıca, Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) reklam hakkında inceleme başlattığını duyurdu. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da, reklamın yargıya taşınacağını açıkladı. Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Annelik, reklam diline indirgenerek değersizleştirilecek bir kavram değildir” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de evcil hayvan sevgisinin artarken çocuk sayısının hızla azaldığı bir dönemde, Bosch Türkiye’nin bu tür bir reklam yayınlaması dikkat çekici. Reklamın evcil hayvan ve çocuk arasında bir taraf seçimi anlamına geldiği düşünülüyor. Bosch’un, bu ayrımın farkında olup olmadığını sorgulamak kaçınılmaz.
Medya üzerinden edinilen bilgilere göre, Bosch’un Eylül 2024’te tanıtacağı yeni fırın reklamında, Batılı ülkelerde bir baba ve kızı gösterilirken, Türkiye’deki versiyonunda “köpek annesi” bir kadın yer alıyor. İki reklamda da aynı müzik ve altyazılar kullanılsa da, içerik açısından ciddi bir farklılık söz konusu. Bosch’un Kasım 2023’te yayınladığı bulaşık makinesi reklamında da benzer bir durum gözlemleniyor; Batı’da iki çocuklu bir aile varken, Türkiye’de çocuksuz bir çift gösteriliyor.
Bosch, %94 hissesi kamu yararına çalışan Robert Bosch Stiftung bünyesinde bulunan Alman merkezli bir mühendislik ve teknoloji şirketidir. Şirketin kurucusu Robert Bosch’un, “İnsanların güvenini kaybetmektense para kaybetmeyi tercih ederim” sözü, günümüzdeki uygulamalarıyla sorgulanır hale gelmiştir. Küresel şirketlerin, dünyayı reklamlarla manipüle ettiği gerçeği artık herkes tarafından kabul ediliyor. Bu nedenle, Bosch Türkiye’nin reklamı üzerindeki tartışmalar kesinlikle önemsiz değildir.
