Noterlik Sistemi Değişiyor: Maliyet ve Zaman Kaybı Sorunu
Noterlik sistemi Türkiye’de değişim sürecine girmekte. Dijitalleşme ile maliyet ve zaman kaybının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Türkiye’de 2 bin 385 noterlik bulunmakta ve bu noterler, hafta sonları da hizmet vermektedir. Ancak, sektör temsilcileri, noterlik işlemlerinin dijitalleşmesi gerektiğini savunuyor. Emlak sektöründe olduğu gibi, yetki belgesine sahip işletmelere dijital ortamda satış hakkı tanınmasının gerekliliğini dile getirenler olduğu gibi, bunun yeni dolandırıcılık yöntemlerine yol açabileceğini düşünenler de mevcut. Bu sistem, Avrupa Birliği ülkelerinde uzun yıllardır uygulanmakta ve maliyet ile zaman kaybını azaltma konusunda önemli avantajlar sunmaktadır.
Otomotiv sektörü, ikinci el araç satışlarının yalnızca noterler aracılığıyla yapılmasının günümüz ihtiyaçlarına yanıt verip vermediğini tartışıyor. Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu Genel Başkanı Aydın Erkoç, Avrupa ülkelerinde uygulanan dijital sistemlerin araç satış süreçlerini hızlandırdığını, güvenliği artırdığını ve bürokrasiyi azalttığını belirterek, Türkiye’nin de benzer bir dönüşüm sürecine girmesi gerektiğini vurguladı.
Noterlik Sistemi Dışlanmamalı
Erkoç, “Yetkili satıcılar da satış yapabilmeli. Avrupa’da bu model hem güvenli hem de verimli şekilde işliyor” diyerek, Almanya, Hollanda ve Fransa gibi ülkelerde araç satış işlemlerinin güvenli dijital platformlar üzerinden, elektronik imza ve merkezi kayıt sistemleriyle gerçekleştirildiğini ifade etti. “Noterlik sistemi tamamen dışlanmadan, isteyen tarafların noter seçeneğini koruduğu, ancak yetkilendirilmiş işletmelerin de dijital satış yapabildiği hibrit bir model uygulanıyor. Bu sayede hem vatandaş hem devlet hem de sektör kazanıyor.”
Zaman ve Maliyet Kaybı
Erkoç, mevcut sistemin hem satıcı hem de alıcı açısından zaman ve maliyet kaybına yol açtığını belirterek, dijital satış yetkilendirmesi ile işlemlerin çok daha kısa sürede ve güvenli bir şekilde tamamlanabileceğini ifade etti. “Yetki belgesine sahip işletmeler, zaten Ticaret Bakanlığı denetiminde faaliyet gösteren, vergisini düzenli ödeyen, kayıtlı ve güvenilir kurumlardır. Bu işletmelere dijital ortamda araç satış yetkisi verilmesi, kayıt dışı ticaretin önüne geçeceği gibi hem vatandaşın hem de devletin lehine sonuçlar doğuracaktır.”
Kimlik Doğrulaması Şart
Erkoç, dijital satış sisteminin uygulanmasıyla işlem süreçlerinin kolaylaşacağını, bürokratik yüklerin azalacağını ve tüketici memnuniyetinin artacağını vurguladı. “Bir vatandaş araç satın almak için saatlerce noter sırası beklememeli. Tüm işlemler elektronik ortamda, güvenli kimlik doğrulaması ve dijital imza ile birkaç dakika içinde tamamlanabilir. Türkiye’nin dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda bu adım artık kaçınılmaz hale gelmiştir.” Erkoç, Türkiye’nin e-Devlet uygulamalarıyla önemli bir dijitalleşme ivmesi yakaladığını hatırlatarak, araç satış süreçlerinin de bu dönüşümün bir parçası olması gerektiğini belirtti.
Sıra Beklemeye Son
Tüm Emlak Danışmanları Birliği Başkanı Hakan Akçam, Türkiye’de tapu vekâlet süreçlerinin e-Devlet ve WebTapu üzerinden dijital ortama taşınmasını “emlak piyasasında hem güvenliği hem de işlem hızını kökten değiştirecek devrim niteliğinde bir adım” olarak değerlendirdi. Akçam, “Vatandaş artık noter noter gezmek, vekâletinin nerede kullanıldığını takip etmek ya da bir azil işlemi için saatlerce sıra beklemek zorunda kalmayacak. Dijitalleşme en çok güvenlik ve zaman yönetimi açısından fayda sağlayacak.” dedi. Akçam, “Emlak sektöründe artık hız, şeffaflık ve güvenlik temel beklenti. e-Devlet ve WebTapu entegrasyonları bu üç unsuru aynı anda sağlayabilen nadir sistemlerdir. Vatandaş külfetsiz işlem yapacak; emlak danışmanları hem daha hızlı hem daha güvenli bir süreç yönetecek. Bu adımın piyasa istikrarını olumlu etkileyeceğini düşünüyoruz.” şeklinde ekledi.
Türkiye’de 2002 yılında 1.231 olan noterlik sayısı, günümüzde 2.385’e ulaşmış durumda. Sadece 2024 yılında 40 yeni noterlik açılmıştır. Aynı zamanda hafta sonları nöbetçi noterlik uygulamasına geçilmiştir. Adalet Bakanlığı verilerine göre, bugüne kadar 3 milyon 960 bin 246 işlem gerçekleştirilmiştir. Dijitalleşmenin hayata geçirilmesi durumunda, saatlerce noter kuyruklarında beklemenin tarihe karışacağı öngörülmektedir.
[email protected]
Kaynak: Web Özel
