BYD ve Türkiye Arasında Yatırım Krizi: 1 Milyar Dolar Ceza Bekleniyor
BYD’nin Türkiye’deki yatırım süreci çıkmaza girdi. 1 milyar dolarlık ceza gündemde.
Çin merkezli otomotiv şirketi BYD’nin Türkiye’de Manisa’da inşa etmeyi taahhüt ettiği üretim tesisi projesi, çeşitli sorunlar nedeniyle çıkmaza girmiş durumda. 8 Temmuz 2024 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile imzalanan anlaşma çerçevesinde, 1 milyar dolarlık yatırımla yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip bir tesisin kurulması planlanıyordu. Bu tesisin, 5 bin kişiye istihdam sağlaması ve bir yıl içinde üretime geçmesi bekleniyordu. Ancak, fabrikanın temellerinin henüz atılmamış olması, Türkiye hükümetinin sabrını zorlamaya başladı.
BYD’nin yatırım konusunda somut adımlar atmaması üzerine, Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ek kota taleplerini reddetti. Bu durum, markanın sözleşme şartlarını ihlal etmesi nedeniyle ciddi yaptırımların gündeme gelmesine yol açtı. Şu anki bilgiler, BYD’nin Türkiye’ye taahhüt ettiği 1 milyar dolarlık yatırım bedelinde bir tazminat cezasıyla karşılaşabileceğini gösteriyor. Ancak, BYD yetkilileri, gecikmelerin kendi kaynaklı olmadığını, aksine Çin hükümetinin Türkiye ile olan dış politika ilişkilerindeki değişikliklerden kaynaklandığını savunuyor.
Yatırım belirsizliğinin yanı sıra, BYD’nin Türkiye pazarındaki ticari etkinliği de olumsuz yönde etkilendi. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni emisyon standartları, şarj edilebilir hibrit araçların emisyon değerlerini iki katına çıkardı. Türkiye’nin düşük ÖTV teşviki için belirlediği 25 gr/km sınırını hiçbir modelin karşılayamaması, pazarı durma noktasına getirdi.
Avrupa genelinde PHEV satışları yüzde 30 artış gösterirken, Türkiye’de teşviklerin sona ermesiyle bu pazar ilk çeyrekte yüzde 83 oranında daraldı. Geçtiğimiz yıl satışlarının yüzde 57’sini PHEV modellerinden elde eden BYD, bu durumdan en çok etkilenen marka oldu. 2025 yılını 45 binin üzerinde satışla kapatan marka, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 25’lik bir kayıp yaşadı.
PHEV pazarında geçtiğimiz yıl yüzde 54 pazar payı ile lider olan BYD’nin geri çekilmesi, pazarın premium markalara kaymasına neden oldu. İlk çeyrekte satılan kısıtlı sayıda hibrit aracın büyük çoğunluğunu BMW ve Volvo gibi markalar oluşturdu. BYD’nin Türkiye’deki yeniden büyüme potansiyeli, askıya alınan yatırımın akıbetine ve teşvik mekanizmasının güncellenip güncellenmeyeceğine bağlı olarak belirlenecek.
