Kur’ân’da Adalet ve Ceza Hükümleri Üzerine
Kur’ân’da yargı hükümleri, adaletin sağlanması ve ceza hukukunun uygulanması üzerine önemli bilgiler sunmaktadır.
Toplumda ortaya çıkan sorunlar ve anlaşmazlıklar karşısında hüküm verme yetkisi ve ilahi yasaların uygulanması konusunda Allah Teâla, “Hayır, öyle değil; Rabbine andolsun, aralarında çeliştikleri şeylerde seni hakem kılıp sonra senin verdiğin hükme, içlerinde hiç bir sıkıntı duymaksızın, tam bir teslimiyetle teslim olmadıkça, iman etmiş olmazlar” buyurmaktadır.
Bu ayet, Hz. Peygamber (s.a.a) için sadece hüküm verme yetkisini değil, aynı zamanda onun hakemliğini kabul etmenin ve bu hükümlere gönülden razı olmanın imanın bir gereği olduğunu vurgulamaktadır. İnsanlar, ihtilaflarında onu hâkim olarak kabul etmeli ve verdiği hükme içtenlikle teslim olmalıdır; aksi takdirde gerçek anlamda mümin olamazlar.
Gerçek bir mümin, hakkının zayi olma ihtimaline rağmen İslam mahkemesi tarafından aleyhine bir karar verildiğinde, bu kararı kabul eden kişidir. Çünkü hâkim, yargılama kurallarına ve somut delillere dayanarak hüküm vermektedir. Hz. Peygamber (s.a.a) bile, “Ben, sizin aranızda şahitlik ve yeminlere göre hüküm veriyorum” demektedir.
Yalan şahitlik yapan veya şahitliğinde hata eden bir kişinin, zahiren adaletli görünmesi ve şahitliğinin kabul edilmesi mümkündür. Eğer hâkimin verdiği hükme, gerçeğe aykırı olsa bile, itaat edilmezse, toplumsal düzen bozulur. Kur’ân’ın kısas, diyetler ve ceza hukukuyla ilgili hükümleri, İslam’ın siyasete, yönetim işlerine ve toplumsal meselelere müdahale ettiğini açıkça göstermektedir. İslam, bazı durumlarda suçlu bireyler hakkında ceza hukuku uygulamasını öngörmüş ve özel bir şikâyetçi olmaksızın hâkimin bu uygulamayı gerçekleştirmesine izin vermiştir.
Bu tür durumlarda ilahi hukuk ve ceza yasaları ihlal edilmiştir. Öngörülen cezalar, zaman zaman oldukça ağır ve zorlayıcıdır; günümüzde bazıları için kabul edilmesi güçtür. Örneğin, Kur’ân, İslam toplumunda kadın ve erkek arasında meşru olmayan bir ilişki tespit edilmesi durumunda, bu kişilere yüz kırbaç vurulmasını emretmektedir. Hâkimin, bu kişilere karşı duygusal bir bağ hissetmemesi gerektiği hususu Kur’ân’da özellikle vurgulanmıştır: “Zina eden kadın ve zina eden erkeğin her birine yüzer kırbaç vurun. Eğer Allah’a ve ahiret gününe iman ediyorsanız, onlara Allah’ın dini noktasında sizi bir acıma tutmasın.”
Bu tür bir cezanın uygulanması, bireyin onurunu zedeleyebilir; ancak toplumun temizliğini koruma açısından önem taşımaktadır. Kur’ân, hırsızlıkla ilgili olarak da benzer bir yaklaşım sergilemektedir: “Hırsız erkek ve hırsız kadının, (çalıp) kazandıklarına bir karşılık, Allah’tan, tekrarı önleyen bir ceza olmak üzere ellerini kesin. Allah, üstün ve güçlü olandır, hikmet sahibidir.”
Kur’ân-ı Kerim, toplumun düzenini korumak ve çıkarlarını temin etmek amacıyla hüküm verme yetkisini, kanunları düzenleme, ceza hukukunu uygulama ve kınama cezalarını verme yetkisini Allah Resulü’ne vermiştir. Peygamber ve Ehlibeyt İmamları’ndan gelen hadislerin dikkate alındığı bir bakış açısıyla, İslam’ın siyasi ve sosyal konulara müdahale ettiğine dair bir kuşku kalmayacaktır. Ancak bazı kişiler, inatları nedeniyle bu gerçeği görmemekte ısrar ediyorlarsa, bu durum, güneşin ortalığı aydınlattığı bir anda gözlerini kapatan ve güneşi inkâr eden kimselere benzemektedir.
