Refah Sınır Kapısı, Pazar Günü Sınırlı Geçişlerle Açılıyor

Refah Sınır Kapısı, İsrail Kontrolünde Sınırlı Olarak Açılıyor

İsrail, Gazze Şeridi ile Mısır arasındaki Refah Sınır Kapısı’nı hafta sonu itibarıyla iki yönlü olarak yeniden açacağını açıkladı. Ancak bu açılış, Gazze halkının temel insani ihtiyaçlarını karşılamaktan ziyade, İsrail’in güvenlik ve siyasi çıkarları doğrultusunda şekillendirilmiş sınırlı bir uygulama olarak öne çıkıyor.

Gazze’ye yönelik insani yardım koordinasyonundan sorumlu olan İsrail askeri birimi COGAT, pazar gününden itibaren yalnızca sınırlı sayıda kişinin geçişine izin verileceğini bildirdi. Geçişlerin, İsrail ve Mısır güvenlik makamlarının denetiminde olacağı belirtildi. Ayrıca, Gazze’den çıkacak ve geri dönecek Filistinlilerin, İsrail ordusunun kontrolündeki koridorda ek güvenlik taramalarına tabi tutulacağı ifade edildi.

Bu düzenleme, ABD Başkanı Donald Trump’ın öncülüğünde hazırlanan ateşkes planının bir parçası olarak lanse edilirken, fiili olarak İsrail’in Gazze üzerindeki askeri ve idari denetimini kalıcı hale getiren bir mekanizma niteliği taşıyor.

Aylar Süren Ablukanın Ardından Gelen Sembolik Açılış

Refah Sınır Kapısı, İsrail’in Mayıs 2024’te bölgenin kontrolünü ele geçirmesinin ardından neredeyse tamamen kapalı tutuldu. Bu süreçte, İsrail yönetimi, Hamas’ın sınır hattı üzerinden silah kaçakçılığı yaptığı iddiasını gerekçe göstererek Gazze’nin dış dünyayla olan tek doğrudan bağlantısını ortadan kaldırdı.

Kapı, 2025 yılının başlarında sağlanan kısa süreli ateşkes sırasında yalnızca çok sınırlı tıbbi tahliyeler için açıldı. Ancak bu uygulama, Gazze’deki geniş çaplı insani yıkım karşısında son derece yetersiz kaldı.

İsrail yönetiminin kapının yeniden açılmasına uzun süre direndiği bilinirken, Gazze’de tutulan son İsrailli rehinenin cenazesinin İsrail’e teslim edilmesi süreci, bu durumu hızlandıran temel unsur oldu. Netanyahu, bu gelişmenin ardından kapının kontrollü ve sınırlı biçimde açılacağını duyurarak, insani bir adım atıldığı izlenimini vermeye çalıştı.

Tıbbi Tahliyeler Kısıtlı ve İnsani İhtiyaçlar Görmezden Geliniyor

İsrailli yetkililer, ilk aşamada her iki yönde de sınırlı sayıda Filistinlinin geçişine izin verileceğini açıkladı. Planlamaya göre 50 tıbbi tahliye vakasının Gazze’den çıkmasına ve 50 kişinin de Gazze’ye geri dönmesine izin verilecek. Tıbbi hastalara refakat eden kişilerin geçişine izin verilip verilmeyeceği konusunda ise belirsizlik sürüyor.

Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre, yaklaşık 20 bin hasta ve yaralı Filistinlinin Gazze dışında tedaviye ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. Önceki tahliyelerde çocuklar, kanser hastaları ve ağır travma geçiren siviller önceliklendirilmiş olsa da bu sayı, Gazze’deki sağlık krizinin boyutları karşısında son derece sınırlı kaldı. Tahliye edilen hastaların büyük kısmı Mısır’da tedavi gördü.

Ateşkesin İkinci Aşaması ve İsrail’in Dayatmaları

Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması, ABD arabuluculuğunda varılan ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında atılan ilk somut adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Bu aşamada, Gazze’nin silahsızlandırılması, Hamas’ın tamamen etkisiz hale getirilmesi ve savaşta büyük ölçüde tahrip olan bölgenin yeniden inşasını yönetecek yeni bir yönetim yapısının oluşturulması gibi oldukça tartışmalı konular yer alıyor.

Savaş süresince Gazze’nin sağlık altyapısı büyük ölçüde tahrip edildi. Gazze Sağlık Bakanlığı’na göre, 18 binden fazla yaralı, ileri düzey cerrahi müdahaleler için yurt dışına sevk edilmeyi bekliyor. Ancak, Refah Kapısı üzerinden sağlanan geçişlerin kapsamı son derece dar tutuluyor.

Gazze’nin Dünyaya Açılan Tek Kapısı Üzerindeki Kontrol

Refah Sınır Kapısı, savaş öncesinde de ağır kısıtlamalara tabi tutuluyordu ve Gazze’nin başka bir ülkeye doğrudan bağlanan tek geçiş noktası olma özelliğini taşıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2022 yılında kapıdan 133 binden fazla giriş ve 144 binden fazla çıkış gerçekleşti. Aynı yıl içinde 150 gün boyunca ticari geçişlere izin verildi ve 32 binden fazla yardım ile ticari mal taşıyan kamyon Gazze’ye ulaştı.

Gazze’nin İsrail ile bağlantılı dört ayrı sınır kapısı bulunmasına rağmen, Refah Kapısı Mısır üzerinden dış dünyaya açılan tek kapı olma niteliğini koruyor. Bu nedenle kapı üzerindeki kontrol, Gazze halkının yaşam koşulları üzerinde doğrudan belirleyici bir etki yaratıyor.

Bu açıklamalar, Refah Sınır Kapısı üzerindeki İsrail kontrolünün, müzakere süreçlerinde bir baskı ve pazarlık aracı olarak kullanılmaya devam edeceğini gösteriyor. Gazze halkının temel insani ihtiyaçları ise bu siyasi ve askeri hesapların gölgesinde kalmayı sürdürüyor.

Mirat Haber – YouTube