Filistinlilerin Osmanlı Cihad Çağrısına Destek Telgrafı Yeniden Gündemde
Filistinli Arapların Osmanlı’nın cihad çağrısına gönderdiği destek telgrafı, sosyal medyada gündem oldu.
İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana sürdürdüğü saldırılar, Filistin’de büyük can kayıplarına yol açtı. Gazze’de ölü sayısının 70 bini aştığı belirtilirken, ateşkes sağlandığına dair haberler gelse de bu durum İsrail’in saldırılarını durdurmadı. Sosyal medya platformlarında ise bilgi kirliliği ve enformasyon savaşı devam ediyor.
Bazı sosyal medya kullanıcıları, ‘Filistinli Araplar geçmişte Türklere ihanet etti’ şeklinde asılsız iddialar ortaya atarak Türkler ile Araplar arasında bir düşmanlık yaratmaya çalışıyor. Bu iddialar arasında en dikkat çekeni, Filistinli Arapların Osmanlı döneminde Türklere ihanet ettikleri yönündeki söylemler.
Bu bağlamda, Devlet Arşivleri Başkanı Prof. Uğur Ünal, 1914 yılında Sultan Mehmet Reşad’ın cihad çağrısına Filistinli Arapların gönderdikleri destek telgrafını sosyal medya üzerinden paylaşarak bu iddialara yanıt verdi. Ünal, paylaşımında ‘Kardeşliğin kalp atışını duyacağımız tarihi bir telgraf’ ifadesini kullandı.
Tarihi telgrafta, I. Dünya Savaşı sırasında Filistinli Arapların, Osmanlı Devleti’nin yanında yer alacaklarını ve canlarıyla mallarıyla vatanlarını savunacaklarına dair ifadeler yer almakta. 18 Kasım 1914 tarihli telgrafın özet kısmında, ‘Kudüs halkının Osmanlı Devleti’nin cihat ilan etmesinin ardından Mescid-i Aksa’da toplanarak vatan, din ve devletin korunması uğruna can ve mallarını feda etmeye hazır olduklarını bildiren telgraf’ ifadeleri dikkat çekiyor.
Osmanlı Devleti, 400 yıl boyunca Filistin topraklarında hüküm sürdü. Ancak 1896 yılında Theodor Herzl ile Siyonizmin hedefi haline geldi. Filistin topraklarında İsrail devletinin kurulması, Balfour Deklarasyonu ile zemin buldu. Dönemin İngiltere Dışişleri Bakanı Arthur James Balfour, 2 Kasım 1917’de Siyonist hareketin önde gelen isimlerinden Baron Walter Rothschild’e yazdığı mektupta, Filistin topraklarında Yahudilere bir ‘vatan’ kurulmasını vaat etti. Bu durum, I. Dünya Savaşı’na yeni girmiş olan Amerika Birleşik Devletleri’nde Yahudi diasporasını etkilemeyi amaçlayan İngiltere’nin stratejisi olarak değerlendirildi.
Aralık 1917’de İngiliz General Edmund Allenby, Kudüs’ü işgal ederek Osmanlı Devleti’nin Filistin üzerindeki egemenliğini sona erdirdi. Filistinliler, 1920 ve 1930’larda çeşitli isyanlar düzenleseler de artan Yahudi göçü ve İngiliz ordusu ile Siyonist çetelerin müdahalesiyle bu isyanlar kanlı bir şekilde bastırıldı. 1918 yılında Osmanlı askerleri Filistin’den çekilmek zorunda kaldı. 1880 ile 1918 arasında Filistin’deki Yahudi nüfusu 24 binden 65 bine yükseldi ve bu dönemde İngiliz mandası altında Yahudi göçü hız kazandı.
1948 yılında ise İngilizlerin Filistin’den çekilmesiyle birlikte, Filistinlilerin ‘Nekbe’ (Büyük Felaket) olarak adlandırdığı İsrail devletinin kuruluşu gerçekleşti. Bu süreçte Filistinliler, topraklarındaki Yahudi nüfus artışına karşı çıkmaya çalıştı, ancak başarılı olamadılar.
