Bina Tamamlama Sigortası: Güvence Artıyor, Erişim Sorunları Devam Ediyor

Bina tamamlama sigortası (BTS), müteahhitlerin projelerini tamamlayamaması durumunda tüketicilere ve arsa sahiplerine finansal güvence sağlamaktadır. Özellikle kentsel dönüşüm projelerinde önem kazanan bu sigorta türü, kapsamı ve prim üretimindeki artışla dikkat çekiyor. Ancak yüksek maliyetler, sınırlı reasürans kapasitesi ve sigorta şirketlerinin sayısının azlığı, erişim sorunlarını gündemde tutuyor.

Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Ahmet Yaşar, bina tamamlama sigortasında müteahhitlerin mali yeterlilikleri, kredi değerliliği, öz kaynakları, nakit akışları, geçmiş projeleri, ruhsat ve tapu durumları ile kalan inşaat maliyetlerinin birlikte değerlendirildiğini ifade etti. Yaşar, BTS’nin henüz gelişme aşamasında olan ve uzmanlık gerektiren bir pazar olduğunu belirtti. Son yıllarda BTS’de prim üretiminin önemli ölçüde arttığını kaydeden Yaşar, 2023’te 980 bin lira olan direkt prim üretiminin 2024’te 9,7 milyon liraya, 2025’te ise 17,9 milyon liraya çıkacağını öngördü. 2026’nın ilk yarısında ise 11,2 milyon liralık prim üretimine ulaşıldığı bilgisini paylaştı.

Bina tamamlama sigortasında sabit bir prim tarifesi bulunmamakta; projenin büyüklüğü, tamamlanma oranı, müteahhitin mali gücü, öz kaynak katkısı, iş programı ve kalan inşaat maliyeti gibi faktörler primin belirlenmesinde etkili olmaktadır. Projenin tamamlanamaması durumunda sigorta şirketleri, şartlara bağlı olarak nakdi tazminat ödeyebildiği gibi projeyi devralarak başka bir müteahhit aracılığıyla tamamlanmasını da sağlayabilmektedir. TSB, sigorta maliyetlerinin düşürülmesi amacıyla bankaların kredi ve teminat işlemlerine uygulanan bazı damga vergisi ve harç istisnalarının BTS ve kefalet sigortalarına da uygulanmasını önermekte. Ayrıca dijital proje takibi, bağımsız teknik raporlama ve aşamalı teminat modellerinin maliyetleri azaltabileceği belirtiliyor.

Ahmet Yaşar, bina tamamlama sigortasının yeterli müteahhit öz kaynağı ve sağlıklı proje finansmanının alternatifi olmadığını, bunları tamamlayan bir güvence mekanizması olarak değerlendirdi. Sigortanın yaygınlaşmasının yarım kalan projelerin, hukuki anlaşmazlıkların ve kaynak kayıplarının azalmasına katkı sağlayarak kentsel dönüşüm projelerinin daha güvenli bir şekilde hayata geçirilmesine yardımcı olabileceğini vurguladı. Yaşar, “Kentsel dönüşümün sigortası da bina tamamlama sigortasıdır.” dedi.

Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz, bina tamamlama sigortasına erişimde sorunlar yaşandığını belirtti. Sigorta şirketlerinin müteahhitlerin mali yapısını, geçmiş projelerini, öz kaynaklarını, borçluluğunu ve projenin fizibilitesini detaylı bir şekilde incelediğini aktaran Ekiz, yeterli sayıda BTS sunan şirket bulunmaması, reasürans kapasitesinin sınırlı olması ve yüksek maliyetlerin ürünün yaygınlaşmasını zorlaştırdığını ifade etti. Özellikle 2-3 yıl süren projelerde inşaat maliyetleri ve satış fiyatlarındaki değişimlerin gelecekteki tamamlama maliyetlerine ilişkin riski artırdığına dikkat çekti.

Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik, bina tamamlama sigortasının Türkiye’de henüz yeterince bilinmediğini belirtti. Şişik, sigorta şirketlerinin genellikle finansal açıdan güçlü müteahhitlere hizmet verdiğini, bu nedenle küçük ve orta ölçekli firmaların sisteme erişiminde zorluklar yaşandığını ifade etti. BTS’nin inşaat maliyetlerini yüzde 2 ila yüzde 4 oranında artırdığına dikkat çeken Şişik, sigorta şirketlerinin müteahhitlerin iş bitirme kapasitesini daha doğru değerlendirebilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, küçük müteahhitlerin sisteme erişimini kolaylaştıracak yeni yöntemlerin geliştirilmesi ve yeşil bina üreten firmalara daha uygun sigorta imkanları sunulması gerektiğini önerdi.

(Haber: Anadolu Ajansı)