İsrail’in Filistin Fonunu Alıkoyması, Ekonomik Krizi Derinleştiriyor
Filistin Başbakanı, İsrail’in 11 milyar dolarlık fonu alıkoymasının Filistin kurumlarına ciddi tehdit oluşturduğunu belirtti.
Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa, İsrail’in yaklaşık 11 milyar dolarlık Filistin fonunu elinde tutmasının, Filistin kurumlarının işleyişine büyük bir tehdit oluşturduğunu ifade etti. Bu durum, Filistin yönetiminin mali istikrarını ciddi şekilde zayıflatmaktadır.
Başbakanlık kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Mustafa, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Akdeniz’den sorumlu üyesi Dubravka Suica, AB Orta Doğu Barış Süreci Özel Temsilcisi Christophe Bigot ve AB Filistin Temsilcisi Alexandre Stutzmann ile bir araya geldi. Görüşmede, İsrail’in Filistin vergi gelirlerinden yaklaşık 6 milyar doları ve 5 milyar dolarlık dondurulmuş banka varlığını elinde bulundurduğu hatırlatıldı.
Mustafa, İsrail’in Filistinlilere yönelik gerginlik tırmandırıcı politikalarını kınayarak, bu eylemlerin Filistin varlığını parçalamayı, iki devletli çözümü engellemeyi ve bağımsız bir Filistin Devleti’nin kurulmasına giden yolu kapatmayı amaçlayan sistematik bir yaklaşım olduğunu belirtti. Ayrıca, bu politikaların Gazze Şeridi’ndeki saldırıların sürdürülmesi, yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesi ve Filistin topraklarına yönelik saldırıları içerdiğini vurguladı.
Başbakan, hükümetin olağanüstü koşullara rağmen reform programlarını uygulamaya devam ettiğini, ancak bunun için uygun bir siyasi, mali ve operasyonel ortamın gerekli olduğunu ifade etti. Bu ortamın sağlanması için, Filistin ekonomisini ve kurumlarını zayıflatan İsrail uygulamalarının durdurulması gerektiğini söyledi.
Mustafa, AB ve uluslararası müttefiklere, Filistin’in kurumsal ve mali istikrarını desteklemeye devam etmeleri, uluslararası hukuka aykırı olan İsrail politikalarını durdurmaları ve bu politikaların sorumlularını hesap vermeye zorlamaları için somut adımlar atmaları çağrısında bulundu. Gazze Şeridi’nin Filistin Devleti’nin ayrılmaz bir parçası olduğunu yineleyerek, 17 Kasım 2025’te kabul edilen 2803 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararının uygulanması için çabaların artırılmasını istedi.
AB Komisyonu Akdeniz’den sorumlu üyesi Dubravka Suica, Avrupa Birliği’nin Filistin’e olan desteğini sürdürdüğünü belirterek, güçlü ve iyi yönetişime sahip Filistin kurumlarının istikrar ve kalkınmayı desteklediğini ifade etti. Gazze’deki insani acıların ‘kabul edilemez’ olduğunu vurgulayan Suica, Avrupa Birliği’nin bu duruma son vermek için çalıştığını ve insani yardım ile acil yardım malzemelerinin Gazze’ye ulaştırılmasının ardından yeniden imar sürecinin başlatılmasının elzem olduğunu belirtti.
Suica, AB Orta Doğu Barış Süreci Özel Temsilcisi Christophe Bigot ve AB Filistin Temsilcisi Alexandre Stutzmann’ın, Filistin yönetimi reformlarına destek vermek, Gazze’deki durumu değerlendirmek ve Batı Şeria’daki insani ve güvenlik durumunu ele almak üzere İsrail ve Filistin topraklarına iki gün sürecek bir ziyaret gerçekleştirdiklerini açıkladı.
Filistin hükümeti, vergi gelirlerini kamu çalışanlarının maaşlarını ödemek için kullanmakta ve bu gelirler toplam devlet gelirlerinin yaklaşık yüzde 65’ini oluşturmaktadır. Ancak, İsrail, 2019’dan bu yana, Filistin yönetiminin tutuklu ve eski tutuklulara sağladığı aylık ödenekleri gerekçe göstererek, gelirlerden yıllık 600 milyon şekel (yaklaşık 165 milyon dolar) kesinti yapma kararı almıştır. Bu durum, Kasım 2021’den bu yana Filistin yönetiminin kamu çalışanlarının maaşlarını tam olarak ödeyememesine neden olmuştur.
İsrail, gümrük vergilerini de alıkoyarak, Filistin’in dış ticaretinde bağımlılığını sürdürmektedir. Filistinlilerin ithalat ve ihracatının neredeyse tamamı İsrail üzerinden veya İsrail kontrolündeki noktalardan gerçekleştirilmektedir. Tel Aviv, Filistin hükümeti adına toplanan gümrük vergilerinden aylardır kesinti yapmaktadır. 1994’te imzalanan Paris Ekonomi Protokolü gereği, İsrail yönetimi, kontrolü altındaki sınır kapılarından Filistin yönetimi adına vergi toplamakta ve aylık yaklaşık 190 milyon doları Filistin hazinesine aktarmaktaydı. Ancak, Kasım 2023’te, İsrail Bakanlar Kurulu, Filistin hükümeti adına topladığı vergi fonundan Gazze Şeridi’ne ve Filistinli tutuklulara ayrılan miktarın kesilmesine karar vermiştir.
Filistin yönetimi, bu karar sonrasında vergi fonunu almayı reddetmiş ve Maliye Bakanlığı, İsrail’in ekim ayından itibaren topladığı vergi fonunun çoğunu kestiğini açıklamıştır. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, 10 Şubat’ta, İsrail tarafından öldürülen, alıkonulan ve yaralanan Filistinlilerin ailelerine maddi yardım yapılmasını öngören kanun ve yönetmelikleri iptal etmesine rağmen Tel Aviv yönetiminin Filistin’e ait vergi gelirlerini kesmeye devam ettiğini belirtmiştir.
