Akdeniz’de İklim Değişikliği Alarmı: Ekosistem Değişiyor

Küresel iklim değişikliğinin etkileri, Akdeniz bölgesinde giderek daha belirgin hale geliyor. Dünya Hava Olayları İlişkilendirme Girişimi tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırma, insan kaynaklı ısınmanın Akdeniz’deki deniz sıcaklıklarını yaklaşık 2 derece artırdığını ortaya koydu. Özellikle Doğu Akdeniz’in %70’inin deniz sıcak dalgalarıyla karşı karşıya kaldığı belirtilirken, Türkiye çevresindeki denizlerin de hızla ısındığı vurgulanıyor. Bilim insanları, bu değişimin balıkçılık, istilacı türlerin yayılması, kıyı sıcaklıkları ve şiddetli yağışlar gibi birçok alanda Türkiye’yi doğrudan etkileyebileceği konusunda uyarıyor.

İsviçre, İsveç, ABD, İrlanda ve İngiltere’den uzmanların katılımıyla gerçekleştirilen bu araştırma, Akdeniz’in doğusuna kadar uzanan geniş bir alanda deniz yüzeyi sıcaklıklarının insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle olağanüstü seviyelere ulaştığını gösteriyor. Kelt Denizi, Biskay Körfezi, İber Yarımadası kıyıları, Batı ve Doğu Akdeniz gibi dört farklı bölge incelendi. Araştırmacılar, yıl içindeki en sıcak 14 günlük dönem ile özellikle temmuz ayındaki en sıcak 14 günlük dönemi analiz ederek gözlemsel verileri iklim modelleriyle karşılaştırdı.

Sonuçlar, Akdeniz özelinde dikkat çekici bulgular sunuyor. Dünya sanayi öncesi döneme göre ortalama 1,4 derece ısınmış olan gezegenimizde, Akdeniz’in bazı bölgelerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının artış hızı bunun çok üzerinde. Gözlemsel verilere göre Kelt bölgesinde deniz sıcaklıkları yaklaşık 1,2 derece, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası çevresinde ise 1,5 derece artış gösterdi. Batı Akdeniz’deki artış yaklaşık 3,1 derece, Doğu Akdeniz’de ise 2,6 derece olarak kaydedildi. Araştırmacılar, insan kaynaklı iklim değişikliğinin Akdeniz’deki aşırı deniz sıcaklıklarına yaklaşık 2 derece doğrudan katkı sağladığını belirtiyor.

Özellikle Doğu Akdeniz’de deniz sıcak dalgalarının kapladığı alanlar dikkat çekici bir şekilde genişliyor. 2026 yılına gelindiğinde Biskay Körfezi ve İber Yarımadası kıyılarının %90’ının deniz sıcak dalgası koşullarına maruz kalacağı öngörülüyor. Doğu Akdeniz’deki sıcaklık artışının daha büyük olduğu uzmanlar tarafından ifade ediliyor. Araştırma sonuçları, Doğu Akdeniz, Ege ve Türkiye çevresindeki denizlerin geleceği açısından önemli bir tablo ortaya koyuyor. Ayrıca, Akdeniz’de bazı bölgelerde deniz yüzeyi sıcaklıklarının 1990-2020 ortalamasının 6 derece üzerine çıktığı da tespit edildi.

Akdeniz’deki bir diğer tehlike ise istilacı türlerin yayılması. WWA raporuna göre, yaklaşık bin yabancı deniz türü, ısınma ile bağlantılı değişiklikler yaşamış durumda. Özellikle sıcak suyu seven yırtıcı türlerin, yerli türler üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor. Isınmanın devam etmesi halinde, morina, mezgit, uskumru, deniz tarağı ve ıstakoz gibi ticari açıdan önemli türlerin yaşam alanlarının ciddi şekilde değişebileceği ve bazı balıkçılık kaynaklarının çöküş riskiyle karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.

Temmuz ayına ait veriler de araştırmanın çarpıcı bulgularından biri oldu. Akdeniz, temmuz ayında 27 dereceye kadar ulaştı ve bu, kayıtlara geçen en sıcak temmuz olarak tarihe geçti. Maynooth Üniversitesi ICARUS İklim Araştırma Merkezi’nden Dr. Claire Bergin, insan kaynaklı iklim değişikliğinin Akdeniz’i yaklaşık 2 derece, Batı Avrupa denizlerini ise 1,3-1,4 derece ısıttığını belirterek, bu durumun kıyı toplumlarının gıda ve gelir için bağımlı oldukları ekosistemleri yeniden şekillendirebileceği konusunda uyarıda bulundu.

Kaynak: Web Özel