Trump’ın Hürmüz Boğazı Çağrısına Avrupa’dan Olumsuz Yanıtlar
Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik çağrısı, Almanya, Fransa ve Norveç’ten ret yanıtı aldı. İngiltere ise kararsız bir tutum sergiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndaki petrol tankerlerinin güvenliğini sağlamak amacıyla müttefik ülkelere yaptığı askerî destek çağrısı, birçok Avrupa ülkesinden olumsuz yanıt aldı. Almanya, Fransa, Norveç, Avustralya, Yunanistan, İtalya ve Japonya, şu an için bölgeye savaş gemisi gönderme planlarının olmadığını açıkladı.
Trump, NATO müttefiklerinin destek vermemesi halinde bunun ittifakın geleceği açısından “çok kötü sonuçlar doğurabileceği” uyarısında bulundu.
Fransa Silahlı Kuvvetler ve Gaziler İşleri Bakanı Catherine Vautrin, France 24’e yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’na askerî gemi gönderilmesinin gündemde olmadığını belirtti. Vautrin, “Şu an itibarıyla Hürmüz Boğazı’na herhangi bir gemi gönderme söz konusu değil” ifadesini kullandı.
Almanya’dan gelen açıklamada ise Başbakan Friedrich Merz, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Almanya’nın Hürmüz’de askerî bir görev üstlenmeyeceğini vurguladı. Merz, savaşın nasıl sona ereceğine dair net bir strateji bulunmadığını ifade ederek, “Bu nedenle, benim bakış açımdan, şu anda su yollarının askerî olarak korunmasını düşünmek için hiçbir neden yok” dedi.
Norveç Başbakanı Støre de ülkesinin böyle bir planı olmadığını belirterek, “Orada bir savaş başladı ve sonu görünmeden tırmanıyor. Şu anda orada askerî operasyon yürütme planımız yok” şeklinde konuştu.
Almanya Başbakanı Merz, Trump’ın yaklaşımını eleştirerek, NATO’nun bir müdahale ittifakı olmadığını, sadece savunma amaçlı bir yapı olduğunu vurguladı. Merz, İran savaşının NATO’nun meselesi olmadığını ve Almanya’nın savaş sürdüğü sürece Hürmüz Boğazı’nda askerî operasyonlara katılmayacağını belirtti.
Trump’ın çağrısına karşı çıkan ülkeler arasında yalnızca Almanya ve Fransa değil, Avustralya da yer aldı. Avustralya Altyapı ve Ulaştırma Bakanı Catherine King, Hürmüz Boğazı’nda güvenli seyrüsefer sağlamak amacıyla gemi göndermeyeceklerini açıkladı. Yunanistan hükümeti sözcüsü Pavlos Marinakis, Atina’nın bölgede herhangi bir askerî operasyona katılma planı olmadığını duyurdu. İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, ülkesinin Kızıldeniz’de savunma amaçlı görevlerde yer aldığını, ancak bu operasyonların Hürmüz Boğazı’na kadar genişletilmesinin düşünülmediğini belirtti. Japonya Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi de benzer bir açıklama yaparak, ülkesinin böyle bir askerî planı olmadığını ifade etti.
İngiltere ise henüz net bir karar vermedi. Enerji Bakanı Ed Miliband, Londra’nın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak amacıyla Orta Doğu’ya gemiler ve mayın avlama dronları göndermeyi değerlendirdiğini söyledi. Ancak İngiltere merkezli The Telegraph gazetesi, Başbakan Keir Starmer’ın Trump’ın teklifini reddettiğini öne sürdü.
Trump, Financial Times’a verdiği röportajda, Hürmüz Boğazı’ndan petrol tedarik eden ülkelerin bu geçiş yolunun güvenliğini sağlamaya katkı sunması gerektiğini belirtti. NATO müttefiklerine destek çağrısında bulunan Trump, “Boğazdan faydalananların, orada kötü bir şey olmamasını sağlamaya yardımcı olmaları son derece uygundur” dedi. Ayrıca, Avrupa ülkelerinin ABD’ye kıyasla daha fazla mayın tarama gemisine sahip olduğunu vurgulayarak, müttefiklerin bu gemileri bölgeye göndermesi gerektiğini ifade etti.
Trump, İran’daki siyasi durumun belirsiz olduğunu savunarak, ABD’nin şu anda İran’da kimin yönettiğini tam olarak bilmediğini dile getirdi. İran’ın yeni lideri olduğu belirtilen Mojtaba Hamaney’in durumu hakkında farklı iddialar bulunduğunu belirten Trump, “Kimse onun yüzde yüz sağlıklı olduğunu söylemiyor” dedi. Trump, bazı müttefiklerinin tutumundan memnun olmadığını ve özellikle İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi gönderme konusundaki temkinli yaklaşımını eleştirdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron hakkında ise daha ılımlı bir değerlendirme yaparak, Macron’un bu konuda “sıfırdan ona kadar bir ölçekte sekiz” puan aldığını söyledi.
Son olarak, Trump, İran savaşının sona ermesi durumunda petrol fiyatlarının hızla düşeceğini öngördü ve İran’ın nükleer silah elde etmesinin engellenmesinin kısa vadeli enerji fiyatlarından daha önemli olduğunu vurguladı.
